Gözde turizm merkezleri özellikle son yıllarda doğal, kültürel ve tarihi çekiciliğine gastronomiyi de ekliyor.
Dünyanın neresinde olursa olsun, gittiği bölgenin geleneksel yemeklerini, tatlılarını, içeceklerini, sokak lezzetlerini hatta yemeklerin hazırlık ve sunum aşamasını bile an be an kaydeden turistler bu kültürü tüm dünyaya yayıyor, adeta turizm cennetlerinin cazibesine cazibe katıyor.
Her yıl milyonlarca turisti ağırlayan Antalya için de kollar sıvandı. Sadece 2025 yılı için 18 milyon turist hedefleyen bölgenin sahip olduğu güçlü potansiyele rağmen coğrafi işaretlerde istenen performansı gösterememesi, ayrıca alınan tescillerde yemeklerin payının son derece düşük olması lezzet seferberliği başlatılmasına neden oldu. Antalya Gastronomi Platformu (AGP) çalışmalarıyla 20 tescillenmiş coğrafi işareti olan kent için 210 yeni ürün tespit edildi.
Platform, 18 Aralık 2024 tarihinde Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu ve Doç. Dr. Mehmet Zanbak tarafından kuruldu. Dünyanın bir numaralı turistik destinasyonlarından olan Antalya’nın, aynı zamanda bir gastronomi destinasyonu olabilmesi amaçlandı. Bu nedenle kentin gastronomi portföyünün zenginleştirilmesi için işbirliklerine başlandı.
Antalya merkez ve ilçelerinin coğrafi işaret potansiyelini ayrıntılı bir envanterle ortaya çıkarmak, kaybolmuş yemekleri geri getirmek, yaşayan yemekler içinde tescillenmesi gerekenleri tescille buluşturarak Antalya’nın kayıt altına alınmış yemeklerinin sayısını arttırmak, Antalya kamuoyunda coğrafi işaretlerin önemi hakkında farkındalık yaratacak faaliyetlerde bulunmak hedeflendi.
Üniversite -YÜciTA - Antalya Ticaret ve Sanayi Odası işbirliğinde yürütülen çalışmalara Antalya Valisi Hulusi Şahin’in çok önemli destekleri var. Öyle ki proje onun himayesinde Antalya Coğrafi İşaretler Modeli'ne dönüştü. Bu kapsamda, envanter çalışmalarının başlatılması, il ve ilçe coğrafi işaret bilim kurullarının oluşturulması, belirlenen coğrafi işaretler için tescil başvurusunun gerçekleştirilmesi başlıklarıyla yol haritası belirlendi.
Gastronomiyi besleyen en önemli etkenin coğrafi işaretler oldığuna dikkati çeken YÜciTA Yönetim Kurulu Başkanı Prof.Dr. Yavuz Tekelioğlu, Çin, Fransa, İtalya ve Peru'nun bu konuda dünyanın önde gelen ülkeleri olduğuna dikkati çekti. Seferberliğin kısa, orta ve uzun evreli sonuçları söz konusu olduğuna vurgu yaparak şöyle dedi: "Projenin kısa evreli sonucu kent merkezi ve ilçelerin konuyla ilgili çevrelerinde coğrafi işaretlerle ilgili önemli bir farkındalık, sahiplenme ve duyarlılık yaratmış olmasıdır. Proje, sadece bu yönüyle bile çok kıymetlidir. Çünkü coğrafi işaret tescil talebinde bulunan kurumların çoğu coğrafi işaretleri tanımamakta, tescilin kendilerine sağlayacağı faydaları bilmemekte ve tescil sonrası ne yapacakları konusunda hiçbir bilgiye sahip bulunmamaktadır. Proje bu bakımdan tetikleyici bir rol oynamıştır.
Seferberliğin orta evreli sonuçları kendisini envanter sonuçlarının alınması ile göstermiştir. Bu projenin şüphesiz en önemli yanıdır. Bu konudaki yardımları için Valimiz Sayın Hulusi Şahin’e ne kadar teşekkür etsek azdır. Böylece ilk defa Antalya Coğrafi işaretleri gün ışığına çıkarılmış bulunmaktadır. Bu da son derece kıymetlidir. Devam eden envanter çalışmalarından 5 Ekim 2025 tarihi itibariyle elde edilen sonuç tüm Antalya için 210 ürün olup bunların 163’ü ’i için Türkpatent’e tescil başvurusunda bulunulmuştur. Dileğimiz bu başvuruların kurallarına göre yapılmış olmasıdır. Zira AGP için önemli olan sayı değil kalitedir."
Yavuz Hoca ve ekibinin bu girişiminin tüm illere örnek olmasını diliyoruz. Antalya Valisi Hulusi Şahin'i duyarlılığından dolayı ayrıca kutluyor, bir Vali'nin ilgisinin bir bölgeye neler katabileceğinin altını çizmek istiyoruz.
Ülkemizin turizm planlamasının daha kapsamlı ele alınarak, doğal güzelliklerin ve tarihi hazinelerin yanında zengin Türk mutfağı ve yöresel tatların uluslararası standartlara kavuşmuş markalar olarak dünyaya sunulmasını bekliyoruz.
