Sabah kahvaltısında sofraya koyduğumuz, akşam yemeğinde bölüştüğümüz ekmek… Hani şu sofraların vazgeçilmezi, dar gelirlinin en temel gıdası, yoksulun katığı, zenginin de kahvaltılık eşlikçisi olan mütevazı yiyecek!
Meğer onun da başına gelmedik kalmamış. Anlaşılan artık ekmeğin bile kimlik kontrolünü yapmadan sofraya oturtamayacağız!
Eskiden ekmeğin bayatından şikâyet ederdik, şimdi gerçeğinden şüphe ediyoruz. Beyaz ekmekte katkı maddesi, tam buğday ekmeğinde renklendirici… Üstelik kahverengi görüntü ve aroma vermek için kavrulmuş malt unu ve kavrulmuş nohut unu kullanılarak tam buğday ekmeği izlenimi oluşturuluyor. Sonra da bu ürünler, sağlıklı beslenmek isteyen vatandaşa daha yüksek fiyatla satılıyor.
Ne güzel değil mi? Vatandaş sağlığına yatırım yaptığını sanıyor, birileri de onun cebine yatırım yapıyor!
Demek ki fırıncılıkta yeni bir dönem başlamış. Artık ekmek üretmek yetmiyor, ekmeğe makyaj yapmak, ona yeni bir kimlik kazandırmak gerekiyor. Beyaz ekmeğe katkı, esmer ekmeğe renk, tam buğdaya da biraz tiyatro… Görüntü tamam, ambalaj tamam, fiyat zaten tamam! Peki ya içerik?
Bir zamanlar ekmeğin kararması bayatladığının işaretiydi. Şimdi kahverengi olması sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor. Ekmek bile dış görünüşüyle bizi yanıltmaya başlamış. Demek ki günümüz dünyasında yalnızca insanlar değil, yiyecekler de olduğundan farklı görünmek için çaba harcıyor.
Vatandaşın işi gerçekten zor. Markete gidiyor, ekmeğin fiyatına bakıyor, bütçesini hesaplıyor. Bir de sağlıklı olanı seçmeye çalışıyor. Tam buğday ekmeği alayım, lifli olsun, daha besleyici olsun, aileme daha iyisini yedireyim diyor. Ancak karşısına çıkan ürünün gerçekten tam buğday olup olmadığını anlamak için neredeyse gıda mühendisi olması gerekiyor.
Yakında fırına girerken ekmek almak için değil, laboratuvar sonucu istemek için gideceğiz!
Üstelik burada mesele yalnızca birkaç gram unun, birkaç katkı maddesinin hesabı değil. Mesele doğrudan halk sağlığı, tüketici güveni ve insanların en temel gıda maddesine duyduğu güvenin sarsılmasıdır. Sağlıklı beslenmek isteyen vatandaşın daha fazla para ödeyerek yanıltılması, ekonomik bir haksızlık olmanın ötesinde ciddi bir vicdan meselesidir.
Elbette bütün fırıncıları aynı kefeye koymak doğru değil. Kurallara uygun üretim yapan, emeğiyle geçinen ve tüketicinin güvenini önemseyen işletmelerin hakkını teslim etmek gerekir. Ancak hileli üretim yapanlara karşı denetimlerin de göstermelik olmaktan çıkarılması şart.
Tarım ve gıda denetimlerinin yalnızca gündem olduğunda değil, her gün ve her yerde etkin biçimde yapılması gerekiyor. Ürünlerin içeriği şeffaf olmalı, tüketici ne satın aldığını bilmeli. Kuralları ihlal edenlere caydırıcı yaptırımlar uygulanmalı.
Çünkü ekmek, herhangi bir ticari ürün değildir. Bu ülkenin milyonlarca insanı için sofradaki en temel ihtiyaçtır. Onun üzerinden kazanç sağlamak isteyenlerin önce vicdan terazisine bakması gerekir.
Yetkililere de küçük bir hatırlatma: Vatandaşın sofrasındaki ekmeğin rengiyle değil, gerçek içeriğiyle ilgilenin. Çünkü ekmeğin kabuğu kahverengi olabilir ama tüketicinin güvenindeki çatlağı hiçbir renklendirici kapatamaz.
Sonuçta vatandaşın istediği çok basit: Aldığı ekmek gerçekten ekmek olsun, tam buğdaysa tam buğday olsun!
Çünkü ekmeği kızartmak serbest, vatandaşı kandırmak değil!