Orta Vadeli Program’ın Finansal İstikrar kısmında Politika ve Tedbirler bölümünde 22. “Tamamlayıcı Uzun Süreli Bakım Sigortası ihdas edilecektir” denilmiştir. Bu işin ana fikrinin 1995 yılında ilk defa uygulamaya konulması, Almanya tarafından getirilmiştir. Yeni bir sosyal sigorta kolu olan bakım sigortası hayata geçmiştir. Yaşlılık ve sonrası başkasının bakımına muhtaç kişilerin sıkıntılarını ortadan kaldırmak için planlanan bir sigorta türü olarak karşımıza çıkacağa benziyor. Her ne kadar bu konuda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nca yaşlılara evlerinde bakan ailelere ev de bakım ücreti ödemesi, bazı koşulların sağlanmasıyla mümkün olmaktadır.
Bakıma muhtaç yaşlılara her ne kadar yakınları baksalar bile işin ekonomik, fiziksel ve psikolojik etkilerini de görebiliriz. Özellikle günümüzde çekirdek aile modelleri, çocuksuz ailelerin yaşlanmasıyla birlikte artan maliyetlere yaklaşan yaşlı bakımları için ekonomik desteğe de ihtiyaç duyulmaktadır.
Bakıma muhtaç olan ve günlük yaşamda artık kendine bakamayan herkes, profesyonel bakıcılardan, yakınlarından veya diğer gönüllü bakıcılardan destek almalıdır. Sosyal bakım sigortası, bakıma muhtaç kişileri ve bakıcılarını maddi olarak destekler. Bu yardıma bakım hizmeti denir.
İster yaşlılıkta, ister kaza sonrasında, ister hastalık veya sakatlık nedeniyle olsun, her insan hayatının bir döneminde bakıma bağımlı olabileceğinden, bakım sigortası zorunludur.
Prensip olarak, insan her yaşta bakıma muhtaç hale gelebilir. Bununla birlikte, olasılık yaşla birlikte artar. Somut olarak ifade etmek gerekirse bu, insanların 60 ile 65 yaşları arasında yaklaşık yüzde 2, 80 ile 85 arasında yaklaşık yüzde 23, 85 ile 90 arasında yaklaşık yüzde 45 ve 90 yaşından itibaren yaklaşık yüzde 71'inin bakıma muhtaç olduğu anlamına gelmektedir.
Ana hedef, sosyal yardım adı altında devletin bu riski dağıtması yatıyor.
Bakım sigortasından yararlanmak için 10 yıl içinde en az iki yıl prim ödeme şartı ön koşul olarak öne sürülmüştür.
HİZMET TÜRLERİ NEDİR?
Ayni bakım hizmeti: Ayakta bakım hizmetinden veya ayakta tedavi destek hizmetinden yararlanmak için kullanılabilecek bütçe.
Bakım parası: Bakımın örneğin yakınlar ve gönüllü bakıcılar tarafından üstlenilmesi durumunda para yardımı.
Kombine ödenek: Bakım ödeneği ile ayni bakım ödeneğinin bileşimi
Ek bakım: Bakıcı müsait olmadığında evde bakım sağlamak için bir bakıcı veya başka bir kişiyi işe alma bütçesi.
Kısa süreli bakım: Evde bakımın geçici olarak mümkün olmadığı durumlarda, bakıma muhtaç kişiyi kısa bir süre için bir tam yatılı bakım tesisinde ağırlamak için bütçe.
Yaşam ortamını belirli ihtiyaçlara uyarlamak için bakım hizmetleri ve hibeleri
Ayakta bakım hizmeti sağlayan konut gruplarında birlikte yaşayan bakıma muhtaç kişiler için ek bir bütçe.
Evde bakımda dijital bakım uygulamalarının (DiPA) kullanımı ve desteklenmesi için bütçe.
Yarı yatılı bakım tesisinde bakım ve destek. (Gündüz veya gece bakımı)
Tam yatılı bakım tesisinde bakım ve destek.
Bakımı üstlenen yakınlar için sosyal güvenlik primleri ve kayıp maaş tazminatı gibi sosyal güvenlik yardımları. (Ücret ikame yardımları)
Bakımı üstlenen yakınlar ve gönüllü bakıcılar için bakıcılık kursları.
Bakıma muhtaç kişiler ve bakımı üstlenen yakınlar için bakım danışmanlığı
Günlük destek hizmetleri için nakdi olmayan bakım hizmetleri için bütçenin bir kısmını kullanma hakkı.
Destek ödeneği: Bakımı üstlenen yakınlara destek için bütçe.
TÜRKİYE MODELİ
İlerleyen dönemde BES, Özel Sağlık ve Tamamlayıcı Sağlık Sigorta sistemlerine veya ilerleyen yaşlarda belli yaş dönemi konulması şartıyla böyle bir sigorta riski üzerinde durulabilir.
Ülkemizde huzurevi harcamaları,bakım hizmetleri gibi finansal gereksinmeleri karşılanması adına hem sigortalılar hem işverenler hem de devlet katkısı uygulamasıyla hayata geçebilir. Birikimli ya da ödemeli sigorta gibi…
